Wat nou als..?

Het oude Nederlandse gezegde ‘As is verbrande turf’ wordt ook wel gebruikt om te zeggen dat als we iets nu zus of zo gedaan hadden, dat het dan allemaal heel anders gelopen was. Als als spijt dus terwijl we dondersgoed weten dat spijt verloren energie is. Aan als heb je helemaal niets. En aan ALS al helemáál niet.

Als ik vroeger nu wel had opgelet op school, dan had ik nu niet achter de lopende band gestaan. Als ik op tijd van huis was gegaan, dan had ik mijn vliegtuig niet gemist. Als ik gisteren niet was doorgezakt, had ik vandaag ook nog wat nuttigs kunnen doen.

‘Als’ heeft bijna altijd iets van spijt in zich. De goede voornemens en beloftes voor de toekomst daargelaten (‘Als ik nu stop met roken, hou ik heel veel geld over’ of ‘Als ik nu ga sporten, voel ik me straks veel beter’) is er bijna altijd sprake van iets dat we hadden moeten – of willen – doen of laten om de uitkomst anders te hebben laten zijn.

Ook op de golfbaan worden we vaak geconfronteerd met alsen. Als ik nu wel les had genomen deze winter, dan was die slice vast weggeweest. Als ik nu wel naar de drivingrange was gegaan voor mijn ronde, had ik vast beter gespeeld. Als ik die bal nu gewoon had opgelegd, dan had ik geen streep hoeven noteren. Als…

In vrijwel alle gevallen is aan als niets meer te veranderen. Wat gebeurd is is gebeurd, daar helpt geen moedertje lief meer aan. Wil je beter golfen? Dan had je gewoon wél les moeten nemen of naar drivingrange moeten gaan. Net zo goed dat je bal de sloot vast niet in was gegaan als je gewoon had opgelegd in plaats van te denken dat je net zo goed bent als Tiger Woods.

De oorzaak van als ligt vaak, heel vaak, gewoon bij jezelf. Maar dat geldt natuurlijk niet voor ALS die je zomaar, en schijnbaar zonder aanleiding, kan treffen.

De slopende ziekte die voluit Amyotrofische Lateraal Sclerose heet, zit ook vol spijt, maar dan omdat de afloop zo tragisch is en we er nog altijd niets aan kunnen doen. Lees het boek Caddy for life van John Feinstein er maar op na, over de trouwe rechterhand van golfer Tom Watson, die op 49-jarige leeftijd aan de gevolgen van ALS stierf. Kijk naar de ontluisterende beelden van de onttakeling van oud-voetballer Fernando Ricksen die bij zijn volle verstand een voor een al zijn lichaamsfuncties uit ziet vallen. Sta stil bij de recent overleden Stephen Hawking die de ziekte met een gemiddelde levensverwachting van drie tot vijf jaar lang de baas bleef, maar uiteindelijk ook moest accepteren dat er nog altijd geen oplossing is die patiënten die het vonnis ALS krijgen, perspectief biedt.

Vijfhonderd mensen krijgen in Nederland ieder jaar de diagnose ALS, er zijn zo’n vijftienhonderd patiënten in Nederland, en wereldwijd sterven er jaarlijks ongeveer 175.000 mensen aan de gevolgen van deze nog altijd ongeneeslijke ziekte.

Meer geld maakt meer onderzoek mogelijk en dat biedt hopelijk op termijn een oplossing voor hen die door deze ziekte getroffen worden.

Als we dat toch eens voor elkaar zouden kunnen krijgen…

Op 9 september vindt de zevende editie van de Amsterdam City Swim plaats. Enkele duizenden mensen zwemmen die dag twee kilometer door de Amsterdamse grachten om geld op te halen voor de bestrijding van ALS. Doneren om mijn deelname te steunen staat vrij en ik zou het zeer waarderen als je dat doet.